|
Yaratıklar arasında en saçkin yere sahip olan, akıl,
fikir gibi üstün yeteneklerle donatılan insanın
ortak özelliklerinden birisi de mutlu olma
arzusudur. Her insan bu arzusuna ulaşmak maksadıyla
çalışır, bugünden çok yarınını düşünür ve bunun için
hazırlık yapar.
İnsan beden ve ruhun birleşmesinden meydana
gelen bir varlıktır. Bu sebeple İslam Dini, insanın
hem maddi, hem de manevi ihtiyaçlarını dikkate
almış, ferdin mutluluğu için gerekli prensipleri
getirdiği gibi, toplumun huzur ve mutluluğu için de
bir takım kurallar koymuş, fertlerin karşılıklı hak
ve görevlerini belirlemiştir.
İslam, son ve en mükemmel dindir. Onu insanlığa
tebliğ eden Hz. Muhammet (A.S.), peygamberlerin
sonuncusudur. İslam dini'nin temel kitabı Kur'an-ı
Kerim, Yüce Allah (c.c.)'ın Hz. Muhammed (A.S.)
vasıtasıyla insanlığa gönderdiği son mesajıdır.
İSLAM'IN GAYESİ
İslam'ın getirdiği hükümlerin ve koyduğu
prensiplerin amacı; insanı ahlaken olgunlaştırarak
dünyada huzur ve mutluluğa, ölümden sonra devam
edecek olan ahirette ebedi saadete kavuşturmaktır.
Bu prensipler. Her çağda insanların
ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde mükemmel olup,
daima geçerliliğini koruyacak ve değişmeyecektir.
Yüce Allah (c.c.) şöyle buyuruyor;
"Allah katında din, şüphesiz İslam'dir." (Al-i
İmran Suresi, ayet; 19)
İSLAM'IN TEMEL PRENSİPLERİ
İslam Dini'nin getirdiği hükümleri ve temel
prensipleri kısaca üç maddede toplayabiliriz:
İman İbadet Ahlak.
İMAN
Maddi varlığımız olan bedenimizin gıdaya
ihtiyacı olduğu gibi, manevi varlığımız olan
ruhumuzun da gıdaya ihtiyacı vardır.
Ruhun en önemli gıdası; sağlam inançtır. İnsan,
inancı sayesinde manevi bakımdan büyük güç kazanır
ve huzura kavuşur. Her türlü iyiliğin kaynağı
İslam'ın inanç esasları, insanda sorumluluk
duygusunu geliştirerek, hareketlerini olumlu yönde
etkiler; davranışlarını iyileştirip ahlaken
olgunlaşmasını sağlar.
İmanın iki mühim temeli:
1) Allah (c.c.) birdir, O'ndan başka Tanrı
yoktur.
2) Hz. Muhammed (A.S.) Allah'ın Peygamberidir.
ALLAH (c.c.)
İslam dininde Allah (c.c.)'ın birliği inancı en
önemli esastır. Allah (c.c.) yaratıklardan hiç
birine benzemeyen yüce bir varlıktır. Ezeli ve
ebedidir, varlığı kendindendir. Doğmamış,
doğurmamıştır. Her türlü noksanlıklardan uzaktır,
sonsuz kudret sahibidir, her şeyi bilir, işitir ve
görür.
PEYGAMBERLER
Peygamberler, Allah (c.c.) ile insanlar
arasında elçidirler. Allah (c.c.) bu göreve en layık
olan kullarını seçmiştir. Yüce Allah (c.c.)
insanlara yol gösterici olarak zaman zaman
Peygamberler göndermiş, onların vasıtasıyla
emirlerini ve yasaklarını duyurmuştur. Hz. Muhammed
(A.S.), Yüce Allah (c.c.) 'ın insanlar arasından
seçip gönderdiği son peygamberdir. O, bütün
insanlığa gönderilmiştir. Bütün iyi huyları ve
faziletleri kendisinde toplayan en güzel örnektir.
İMANIN TEMEL ESASLARI
İman esasları ayrıntılı olarak altı madde
halinde sıralanır.
Bunlar:
1) Allah'ın varlığına ve birliğine,
2) Allah'ın meleklerine,
3) Allah'ın kitaplarına,
4) Allah'ın peygamberlerine,
5) Ahiret gününe,
6) Kadere, her şeyin Allah'ın takdiri ile
olduğuna,
İnanmaktır.
İBADET
İbadet, Yüce Yaratıcı'ya ta'zim ve saygı
göstermek ve O'nun bize verdiği sayısız nimetlere
karşı şükran borcunu yerine getirmektir.
İbadet, yalnız allah (c.c.)'ın emrini yerine
getirmek ve O'nun sevgisini kazanmak maksadıyla
yapılır. Böyle temiz bir düşünce ile yapılan ibadet,
mü'mini Allah (c.c.)'a yaklaştıran en güzel vasıta;
sıkıntılardan koruyan en sağlam sığınaktır.
İbadet Allah (c.c.)'ın emrettiği.
Peygamberlerin öğrettiği şekilde yapılır. Allah
(c.c.)'tan başkasına ibadet yapılmaz.
Mü'min, ibadet sayesinde maddi ihtiraslardan
kurtularak, ruhen yükselir, içi kötü düşüncelerden,
dışı olumsuz davranışlardan arınarak ahlaken
olgunlaşır ve Tanrı'nın sevgili kulu olur.
Rabbimiz şöyle buyuruyor:
"Ey insanlar ! Sizi de, sizden öncekileri de
yaratan Rabbinize ibadet ediniz ki, (kötülüklerden)
korunup sakınanlar olabilesiniz." (Bakara Suresi,
ayet;21)
BAŞLICA İBADETLER
1) NAMAZ
Günün belirli 5 vaktinde yapılan bir ibadettir.
Günlük ibadetten başka, haftada bir, cuma günlerinde
ve yılda iki defa bayram günlerinde cemaat halinde
toplu olarak kılınan namazlar davardır.
Namaz, Yüce Yaratıcı'ya karşı yapılan kulluğun
en güzel göstergesidir.
Müslüman, namazda Allah (c.c.)'ın huzurunda
olmanın manevl zevkini yaşar, dünya meşgalelerinden
uzaklaşarak ruhen yücelir.
Namaz kılmak için yüz, dirseklerle birlikte
eller ve ayakların yıkanması; başın da meshedilmesi
gerekir. Buna "Abdest'' denir. Ayrıca beden, elbise
ve namaz kılınacak yerin temiz olması şarttır.
Namaz, kalplere sorumluluk duygusunu yerleştirerek,
insanın içini her türlü kötü duygu ve düşüncelerden
arındırır, davranışlarını kontrol altına alarak
kötülük yapmasını önler ve ahlaken yükselmesini
sağlar.
Yüce Allah (c.c.) şöyle buyuruyor:
"Namazı dosdoğru kıl , gerçekten namaz
hayasızlıktan ve fenalıktan alıkoyar." (Ankebut
Suresi; ayet, 45) Müslümanların topluca namaz
kıldıkları yere "cami" veya ''mescid'' denir. Cami
ve mescid aynı zamanda '" bir bilgi ve eğitim
yeridir. Burada dini ve ahlâkî konularda
Müslümanlara bilgi verilir.
Namaz vakti girince "ezan" okunur. Ezan,
müslümanları namaza çağıran bir duyurudur.
Ezanın yüksekçe bir yerden okunması için camilerin
bitişiğinde genellikle ''minare'' bulunur. Bu,
Islam'ın ilk yıllarına dayanan dini bir gelenektir.
Minaresiz camiler de vardır.
Namaz, camide bir din görevlisi "imam"ın
önlerliğinde toplu halde kılınabileceği gibi
tek başına da kılınabilir. Ancak, Cuma namazı ile
bayram namazları cemaatle kılınır. Müslüman,
isteklerini tek başına dua ederek Yüce Allah ( c.c.)
'a sunar. İşlediği günahların bağışlanmasını da,
arada hiç bir vasıta olmadan, doğrudan doğruya Allah
( c.c.) 'tan ister.
Müslümanlara ibadetlerinde önderlik eden kişiye
''imam'' denir.
Camide cemaatin önünde, imamın durduğu özel
yere ''Mihrap'' adı verilir.
Camide müslümanlara vaaz etmek için ''Kürsü'',
cuma ve bayram namazlarında hutbe okumak için
''Minber'' bulunur.
2) ORUÇ
Her yıl kameri aylardan Ramazan ayı boyunca
ibadet niyetiyle tan yerinin ağarmasından güneşin
batışına kadar yemek, içmek ve cinsi arzulardan
uzaklaşmaktan ibaret bir ibadettir.
Oruç, nefsi terbiye ederek iradeyi güçlendirir
ve böylece insanda kötü alışkanlıklara karşı direnme
gücünü artırır.
Allah Teala şöyle buyuruyor.
"Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere farz
kılındığı gibi size de farz kılındı. Ola ki korunup
sakınırsınız." (Bakara Suresi, ayet; 183)
Oruç, ruhu kötülüklerden arındıran, sevgi,
şefkat ve merhamet duygularını geliştiren bir ahlak
ve davranış eğitimidir.
Ayrıca orucun insan sağlığı bakımından da çok
yararlı olduğu bilinen bir gerçektir. Bu husus
tıbben de kanıtlanmıştır. .
Bu konuda Hz. Muhammed (A.S.) şöyle
buyurmuştur. "Oruç tutunuz, sıhhat bulursunuz."
3- ZEKAT
Zenginlerin belirli mal ve para birikimlerinin
belirli bir miktarını, her yıl ihtiyaç sahiplerine
vermek suretiyle yerine getirdikleri bir ibadettir.
Zekat, toplumda huzur ve dayanışmayı sağlayan
bir sosyal yardımlaşma sistemidir.
Zekat, paraya olan aşırı tutkuyu azaltır,
fertler arasında karşılıklı sevgi ve saygı
duygularını geliştirerek servet düşmanlığını önler.
Böylece toplumda huzur ve güvenin kökleşmesinde
önemli rol oynar.
4- HAC
Servet ve sağlık yönünden gücü yeten
müslümanların, ömründe bir defa belli zamanlarda
arafatta vakfe yapmak ve kabeyi ziyaret etmek
suretiyle yaptıkları bir ibadettir.
Bu ibadeti yaparken her seviyede insanın aynı
kıyafete bürünmesi, öldükten sonra Allah (c.c.)'ın
huzuruna çıkış gününü hatırlatır. Hac, müminlerin
samimî bir şekilde Allah (c.c.)'a yönelerek,
tevbelerinin kabul edilmesine ve günahlarının
bağışlanmasına vesile olur. Kutsal yerleri görmek,
insana manevî bir heyecan vererek dini duyguları
kuvvetlendirir. Dünyanın çeşitli ülkelerinden kutsal
topraklara gelen, renkleri ve dilleri ayrı olan
insanları " tek gaye etrafında birleştiren Hac,
sosyal yönüyle milletlerarası bir kongre niteliği
taşır.
Görülüyor ki İslam'da ibadetler, kişinin
kötülüklerden arınarak ahlaken olgunlaşmasını, iyiye
ve mükemmele ulaşmasını, aynı zamanda toplumun da
huzura kavuşmasını amaçlamaktadır.
AHLAK
İslam Dininde ahlakın büyük bir önemi vardır.
İslâm'ın gayesi; insanları güzel ahlak sahibi
yaparak olgunlaştırmaktır.
İslam Peygamberi Hz. Muhammed (A.S.) şöyle
buyurmuştur.
"Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.
Bir müslümanın değeri, ahlakının güzelliği ile
ölçülür. Bu konuda, Hz. Peygamber, kendisine en
sevimli olanların, güzel ahlak sahipleri olduğunu
bildirmiş. ''Allah katında en sevgili kullar
kimlerdir?'' sorusuna da, ''Ahlakı en güzel
olanlardır" cevabını vermiştir
SEVGİ VE MERHAMET
Sevgi ve Merhamet Ahlâkî davranışların
temelinde insan sevgisi önemli yer tutar. Bu sebeple
olgun müslüman olabilmenin şartlarından biri de bu
sevgidir.
Kalbi sevgi ile dolu olan Hz. Muhammed
(A.S.).şöyle buyuruyor'
"Birbirinizi sevmedikçe olgun mü'min
olamazsınız."
Kalblerdeki sevginin göstergesi insanlara
iyilik yapmak, şefkat ve merhametle muamele
etmektir.
Hz. Muhammed (A.S.) buyuruyor ki:
"Merhamet edenlere, Allah da merhamet eder."
İslam'da sevgi ve merhamet sadece insanlığı
değil; bütün yaratıkları içine alır. Hz. Muhammed
(A.S.) "Bir kediyi aç bırakarak ölümüne sebep olan
kadının azap göreceğini, susayan bir köpeğe acıyarak
su içiren günahkar bir kişinin de bu davranışı ile
Allah (c.c.) tarafından bağışlandığını" haber
vermiştir.
HOŞGÖRÜ
Müslüman, hoşgörü sahibi ve bağışlayıcıdır
Allah (c.c.) gerçek müminleri "Öfkelerini yenerler,
insanların kusurlarını affederler" diye övmüştür
(AI-i İmran Suresi ayet: 134)
Hoşgörü konusunda Hz. Muhammed (A.S.) en güzel
örnektir Müslümanlar, sadece kendi din kardeşlerine
değil diğer dinlerden olanlara da hoşgörülü
davranmak zorundadırlar
DOĞRULUK
Doğruluk önemli bir ahlak kuralıdır. Allah (
c.c.) şöyle buyu ruyor:
"Emrolunduğun gibi dosdoğru ol." (Hud Suresi,
ayet: 112)
ADALET VE İNSAN HAKLARI
Adalet ve insan haklarına saygı İslam'ın
değişmez:" prensiplerindendir.
Yüce Allah (c.c.) buyuruyor ki:
Adaletli davranın. Şüphesiz Allah, adil
davrananları sever ." (Hucurat Suresi, ayet:9)
Hz. Muhammed (A.S.) 632 yılında yüz binden
fazla müslümana irat ettiği tarihi hutbesinde;
Bütün insanların eşit olduğunu, can, mal ve
namuslarının kutsal olup her türlü tecavüzden
korunduğunu cihana ilan etmiştir.
Bunlar , insanların dokunulmaz haklarıdır.
Müslüman, başkalarının hakkına saygı göstermek
ve insanlara zarar verecek davranışlardan sakınmak
mecburiyetindedir . Ancak, bu yeterli değildir.
Kişinin olgun bir Müslüman olabilmesi, kendisi için
sevip arzu ettiği şeyleri başkaları için de arzu
etmesine bağlıdır.
Hz. Muhammed (A.S.) şöyle buyuruyor.
"Sizden hiçbir kimse kendisi için sevdiği bir
şeyi, kardeşi için de sevmedikçe gerçek mümin
sayılmaz."
İSLAM'DA KADIN VE ÇOCUK
Çocuklara sevgi ve şefkatle muamele etmek,
kadınlara karşı iyi davranmak İslam'ın önemle
tavsiye ettiği ahlak ilkelerindendir, Hz. Muhammed
(A.S.) şöyle buyuruyor.
"Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimizi
saymayan bizden değildir."
"Sizin en hayırlınız, kadınlarına karşı en iyi
davranananızdır ."
ÇALIŞMAK
Çalışıp kazanmak dinin emridir. Tembellik,
müslümana yakışmayan bir davranıştır.
Allah (c.c.) şöyle buyuruyor:
"Dünyadaki nasibini de unutma." (Kasas Suresi,
ayet:77)
İyi müslüman, hem dünya hem de ahiret için
çalışan kimsedir. Bu konuda Hz. Muhammed (A.S.)
buyuruyor ki:
"Sizin hayırlınız; dünyası için ahiretini
terketmeyen, ahireti için de dünyasını terketmeyip
her ikisi için çalışan ve başkalarına yük olmayandır
"
TEMİZLİK
Temizlik müslümanın en önemli özelliklerinden
birisidir. Bu hem maddi, hem de manevi temizliktir.
Müslüman, kalbini kötü duygu ve düşüncelerden,
bedenini ve çevresini de temiz olmayan şeylerden
arındıran kişidir.
Yüce Allah (c.c.) buyuruyor ki:
"Şüphesiz ki Allah, çokca tevbe edenleri ve
iyice temizlenenleri sever."
Hz. Muhammed (A.S.) temizliğin önemi hakkında
şöyle buyuruyor:
"Temizlik İmandandır."
"Temizlik İmanın Yarısıdır."
"Çevrenizi Temiz Tutunuz."
MUTLULUĞUN KAYNAĞI
İnsanların mutluluğunu amaçlayan İslam
prensipleri şu iki cümlede özetlenir:
1- Allah (c.c.)' ın emirlerine saygı.
2- Yaratıklarına karşı şefkat ve merhamet.
Gerçek müslüman da bunları yerine getiren
insandır, dünyada huzurun, ahirette ebedi mutluluğun
yolu da budur.
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
|
|
